"Als er iets misgaat, komt dat ook bij jou terug”

Mart Koppelman is 28 jaar. Hij begon met zijn IT-bedrijf JUICT in 2016 samen met compagnon Anto te Lintelo. Ze begonnen vanuit de kelder en groeiden uit tot een innovatieve ICT-dienstverlener. Niet dat het toevallig zo liep, maar omdat ze een duidelijke keuze hebben gemaakt: alleen samenwerken met bedrijven die hun IT écht op orde willen hebben. Dat klinkt logisch. Maar in de praktijk betekent het dat ze helaas klanten hebben moeten laten gaan.

IT is het zenuwstelsel van je organisatie

"Alle bedrijven zijn ontzettend afhankelijk van IT" zegt Mart. "Maar niet veel die hier al volledig naar acteren."

Het is een zin die blijft hangen. Want of je nu toeleverancier bent in de maakindustrie, een adviesbureau runt of een ambachtelijk productiebedrijf hebt: je bedrijfsvoering draait op IT. Facturatie, communicatie, klantdata, logistiek — het loopt allemaal via systemen. En toch is IT voor veel MKB-ondernemers iets wat 'gewoon moet werken', niet iets waar je bewust in investeert.

Mart merkt het dagelijks. "Als ik bij een bedrijf binnenkom en we komen op het punt dat de patchkast opengaat, zie ik vaak meteen hoe het ervoor staat. Verouderde switches, servers die al tien of twaalf jaar draaien zonder updates, geen beleid voor de Microsoft-omgeving. Van de buitenkant is dat niet te zien. Maar het is er wel." Als je de thermometer in MKB Nederland zou steken, vraag je je af hoe het zo lang goed kan blijven gaan. Ondernemers vertrouwen hun ICT partij soms ‘gewoon’, omdat het al zo lang goed is gegaan. Weten ook niet altijd wat ze hun ICT partij kunnen of zouden moeten vragen.

De markt verandert

De IT-markt is in beweging. Waar veel dienstverleners jarenlang draaiden op losse contracten en reactief beheer, vaak uitgevoerd door bekenden van de eigenaar, verschuift de norm steeds meer richting structurele samenwerking, aantoonbare veiligheid en transparantie. Certificering zoals ISO27001— lang voorbehouden aan grote organisaties — wordt ook voor MKB-dienstverleners steeds vaker een serieus gespreksonderwerp. Dat er wetgeving komt is nu nog niet voelbaar, maar zal vast maar zeker de markt verder naar ‘aantoonbaarheid’ laten schuiven.

Mart speelt daar bewust op in. Hij werkt met een aanpak in stappen: eerst een nulmeting en scan, dan het fundament bouwen, en daarna een doorlopend partnerschap. "Als een bedrijf daar niet op wil instappen, hebben we gewoon geen match. Dat is soms een lastig gesprek, maar het is eerlijker dan jarenlang een relatie in stand houden die eigenlijk niet werkt."

Die keuze heeft consequenties gehad. Zeventig klanten hebben dit jaar afscheid genomen. "Ze zeiden: wat jullie allemaal doen, dat hoeft allemaal niet. Ze begrijpen niet wat er op het spel staat — ook voor henzelf."

Vanaf medio augustus verwachten we nog meer beweging in de markt. Nieuwe regelgeving – de cyberbeveiligingswet is eindelijk door de tweede en eerste kamer - en aangescherpte eisen vanuit sectoren die afhankelijk zijn van betrouwbare toeleveranciers zullen de druk op MKB-bedrijven verder vergroten. Wie nu zijn fundament nog niet op orde heeft, raakt dan verder achterop. Tot op het punt dat ze niet meer zaken mógen doen omdat ze de boel niet aantoonbaar op orde hebben. Daar gaan we echt komen.

Reputatie: wat jij niet regelt, betaalt een ander

Hier zit het punt dat Mart het scherpst maakt. Het gaat niet alleen om jouw eigen bedrijf. Het gaat óók om wat er gebeurt met de mensen en organisaties die op jou vertrouwen.

"Wat veel ondernemers niet zien: als er bij hen iets misgaat, komt dat ook bij hun partners terecht. Een hack, een datalek, weken uitval — dat straalt af op iedereen in de keten. En dat kan je reputatue raken. Daarom wordt er ook niet zoveel over gesproken. En als dienstverlener ben ik daar ook onderdeel van. Mijn reputatie staat op het spel als ik samenwerk met een bedrijf dat zijn basis niet op orde heeft.".

Van koffietafel tot crisis: de IT-les die te laat kwam

Begin 2025 zit Mart aan tafel bij een potentiële klant. Een gerenommeerd bedrijf in de regioSerieuze omzet, rond de 70 medewerkers.

Het gesprek begint ontspannen — koffie, kennismaking. Maar als Mart gaat kijken naar de feitelijke staat van hun IT, is het beeld alarmerend. De patchkast staat open: verouderde apparatuur, switches zonder updates, geen beleid in de Microsoft-omgeving. De directeur heeft zelf geen duidelijk beeld van wat ze hebben of nodig hebben. "Werk maar iets uit," is de boodschap.

Mart werkt het uit. De offerte gaat van “niveau 20 naar niveau 80” — van losse licenties en een antivirusprogramma naar een volledig, professioneel IT-fundament. De kosten zijn voor dit bedrijf niet wat ze verwachten. Ze kiezen ervoor om te blijven bij wat ze hebben: minimale kosten. Maar ook maximaal kwetsbaar.

In de loop van dat jaar worden ze gehackt. Alles weg. Een week volledig platgelegen. Ze komen in contact met de hacker, maar willen niet betalen.

Daarna bellen ze Mart.

JUICT bouwt een volledig nieuwe IT-omgeving op. Alles moet opnieuw worden ingericht. Stap voor stap, op een fundament dat wél staat. Uiteindelijk duurder dan dat ze gelijk waren overgegaan.

"Het spanningsveld is moeilijk," zegt Mart. "Je ziet wat er mis kan gaan. Maar er wordt nauwelijks over gesproken dat het zo vaak gebeurd. Het lijkt alsof er weinig cyber incidenten zijn, maar iedereen die ik spreek die het is overgekomen zegt “had ik maar eerder actie ondernomen”.

En toen kwam AI

AI maakt slimmer — en dat geldt voor jou én voor mensen met kwade bedoelingen. Aanvallen worden geloofwaardiger, sneller en goedkoper. Het wordt daarom als gevolg van AI steeds belangrijker om je basis op orde te hebben. Ook als je met AI en je eigen systemen en data aan de slag wil: deze technologie is alleen te vertrouwen als je zeker bent dat je data veilig is en klopt. AI is een krachtige versneller, maar wat het versnelt, bepaal jij.

Wil je weten waar jouw organisatie staat en een onafhankelijk advies? Het cyberweerbaarheidscentrum Oost Nederland houdt een hulpmiddelenoverzicht bij die zo precies mogelijk op jouw bedrijfsvraag antwoord geeft. Neem contact op via Jitse Beuker: j.beuker@cvdnederland.nl